Uroczystość 15 sierpnia to jeden z najważniejszych dni w kalendarzu liturgicznym, przypominający o ostatecznej chwale Matki Bożej. Litania na Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny jest modlitwą, która pozwala głębiej zrozumieć tajemnicę wzięcia Maryi z duszą i ciałem do nieba. Poniższy artykuł zawiera treść tego nabożeństwa, a także omawia jego historię oraz duchowe znaczenie dla wiernych pragnących wiecznego zbawienia.
Tekst litanii na Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
Kyrie elejson, Chryste elejson, Kyrie elejson.
Chryste, usłysz nas, Chryste, wysłuchaj nas.
Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad nami.
Synu, Odkupicielu świata, Boże, zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty, Boże, zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco, Jedyny Boże, zmiłuj się nad nami.
O Maryjo, która ze świętym utęsknieniem pragnęłaś połączyć się z Twoim Synem, módl się za nami.
O Maryjo, przy której błogosławionym zgonie byli obecni święci Aniołowie, módl się za nami.
O Maryjo, którą przy śmierci najukochańszy Syn Twój odwiedził, módl się za nami.
O Maryjo, któraś najczystszą duszę swoją w ręce Stworzyciela Twego oddała, módl się za nami.
O Maryjo, której panieńskie ciało zawsze było przybytkiem Boskim, módl się za nami.
O Maryjo, której święte ciało zostało pogrzebane przy radosnym śpiewie Aniołów, módl się za nami.
O Maryjo, której święte ciało nie było wydane na zniszczenie, módl się za nami.
O Maryjo, wzięta z duszą i ciałem do nieba, módl się za nami.
Od zbytecznego przywiązania do stworzenia, wybaw nas wstawieniem się Twoim.
Od nieumiarkowanego smutku po stracie naszych przyjaciół, wybaw nas wstawieniem się Twoim.
Od wszelkich chorób i boleści duszy i ciała, wybaw nas wstawieniem się Twoim.
Od śmierci w grzechu, wybaw nas wstawieniem się Twoim.
Przez błogosławione zaśnięcie Twoje, wybaw nas wstawieniem się Twoim.
Przez radosne zmartwychwstanie Twoje, wybaw nas wstawieniem się Twoim.
Przez chwalebne Twe przejście do nieba, wybaw nas wstawieniem się Twoim.
Przez ukoronowanie Twoje, wybaw nas wstawieniem się Twoim.
Przez niewypowiedziane radości Twoje i chwałę, wybaw nas wstawieniem się Twoim.
My, grzeszni, prosimy Cię, wysłuchaj nas.
Abyś nas we wszystkich naszych strapieniach pocieszać i wspomagać raczyła, wysłuchaj nas.
Abyś nas od podstępu złych duchów bronić raczyła, wysłuchaj nas.
Abyś nam dobrą śmierć uprosić raczyła, wysłuchaj nas.
Abyś nam w godzinie śmierci przebaczenie wszystkich grzechów naszych uprosić raczyła, wysłuchaj nas.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
Módlmy się: Ty wejrzałeś na pokorę Najświętszej Maryi Panny i wyniosłeś Ją do godności Matki Twojego Jedynego Syna, a w dniu dzisiejszym uwieńczyłeś Ją najwyższą chwałą, spraw, abyśmy zbawieni przez śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, przez Jej prośby mogli wejść do wiecznej chwały. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Historia litanii na Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
Litania na Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny nie jest jednym, niezmiennym tekstem liturgicznym (jak np. Litania Loretańska), lecz zbiorem wezwań modlitewnych, które ewoluowały wraz z rozwojem kultu maryjnego. Jej historia jest ściśle spleciona z historią samego święta, które w Kościele wschodnim znane było już w V wieku jako Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny. W tradycji zachodniej modlitwy litanijne o tej tematyce zyskały na znaczeniu szczególnie po 1 listopada 1950 roku, kiedy to papież Pius XII w konstytucji apostolskiej Munificentissimus Deus ogłosił dogmat o Wniebowzięciu NMP.
Teksty litanii często czerpią z bogatej tradycji apokryfów oraz pism Ojców Kościoła, które opisywały moment przejścia Maryi z życia ziemskiego do chwały nieba. Wiele wersji tej litanii, funkcjonujących w polskich modlitewnikach i zbiorach nabożeństw, powstało jako odpowiedź wiernych na usankcjonowanie prawdy wiary, podkreślając wyjątkową rolę Maryi, która z ciałem i duszą została wzięta do nieba. Litania ta stanowi zatem historyczny zapis wiary ludu Bożego w ostateczne zwycięstwo życia nad śmiercią, ukazanego na przykładzie Matki Chrystusa.
Duchowy wymiar litanii
Odmawianie tej litanii ma głęboki wymiar teologiczny i eschatologiczny. Wezwania w niej zawarte koncentrują się na tajemnicy zjednoczenia ciała i duszy w chwale niebieskiej, co dla wiernych jest zapowiedzią ich własnego zmartwychwstania. Modlitwa ta nie tylko uwielbia Maryję jako Królową Nieba i Ziemi, ale także ukazuje Ją jako Orędowniczkę, która „przeciera szlaki” do wieczności.
Duchowość tej litanii opiera się na nadziei i radości. Wierni, powtarzając wezwania, kontemplują moment koronacji Maryi i Jej spotkanie z Trójcą Świętą. Jest to modlitwa, która odrywa myśli od spraw doczesnych i kieruje je ku rzeczywistości nadprzyrodzonej. Podkreśla ona, że ciało ludzkie jest świątynią Ducha Świętego i jest przeznaczone do chwały, a nie do zniszczenia. W wymiarze duchowym litania jest także prośbą o opiekę w godzinie śmierci, aby – wzorem Maryi – przejść bezpiecznie do domu Ojca.
Kiedy i w jakich okazjach odmawiać?
Głównym terminem odmawiania Litanii na Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny jest uroczystość Wniebowzięcia NMP, przypadająca 15 sierpnia (w polskiej tradycji ludowej znana jako święto Matki Boskiej Zielnej). Jest ona stałym elementem nabożeństw sprawowanych tego dnia w kościołach, często przed lub po Mszy Świętej, a także w trakcie procesji.
Litania ta jest również kluczową częścią nowenny przed uroczystością Wniebowzięcia, którą odprawia się przez dziewięć dni, począwszy od 6 sierpnia.
Wierni odmawiają ją także:
- W trakcie sierpniowych pielgrzymek pieszych na Jasną Górę, które tradycyjnie zdążają na to konkretne święto.
- W oktawie uroczystości (przez osiem dni po 15 sierpnia).
- Jako modlitwę prywatną w intencji dobrej śmierci oraz za dusze w czyśćcu cierpiące, prosząc o wstawiennictwo Tej, która już osiągnęła pełnię zbawienia.