Poniższe opracowanie zawiera pełny tekst modlitwy, jaką jest Litania do czternastu świętych wspomożycieli, oraz przybliża jej bogatą historię sięgającą czasów średniowiecznych epidemii. Tekst wyjaśnia głęboki duchowy wymiar zbiorowego wstawiennictwa męczenników i wskazuje, w jakich okolicznościach zagrożenia zdrowia lub życia warto uciekać się do ich potężnej opieki, szukając duchowego ukojenia i ratunku.
Tekst litanii do Czternastu Świętych Wspomożycieli
Kyrie elejson, Chryste elejson, Kyrie elejson.
Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas.
Ojcze z nieba Boże – zmiłuj się nad nami.
Synu Odkupicielu świata Boże – zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty Boże – zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco, Jedyny Boże – zmiłuj się nad nami.
Święta Maryjo, módl się za nami.
Święty Józefie, Pocieszycielu wszystkich strapionych i w nędzy będących, módl się za nami.
Święty Michale Archaniele, wielki Patronie konających, módl się za nami.
Wszyscy święci Aniołowie Stróżowie i wszystkie Chóry anielskie, módlcie się za nami.
Wszyscy święci Patriarchowie i Prorocy, módlcie się za nami.
Wszyscy święci Apostołowie i Ewangeliści, módlcie się za nami.
Wszyscy święci Męczennicy i Wyznawcy, módlcie się za nami.
Wszyscy święci Biskupi i Doktorzy Kościoła, módlcie się za nami.
Wszyscy święci Kapłani i Diakoni, módlcie się za nami.
Wszyscy święci Zakonnicy i Pustelnicy, módlcie się za nami.
Wszystkie święte Dziewice i Wdowy, módlcie się za nami.
Wszyscy święci wybrani Wspomożyciele, módlcie się za nami.
Święty Jerzy, Rycerzu wiary, bohaterze cnoty, módl się za nami.
Święty Błażeju, ozdobo stanu kapłańskiego i miłosierny Ojcze ubogich, módl się za nami.
Święty Erazmie, wielki miłośniku Boga, módl się za nami.
Święty Pantaleonie, cudowny lekarzu chorych, módl się za nami.
Święty Wicie, szczególny Patronie anielskiej cnoty, módl się za nami.
Święty Krzysztofie, Patronie podróżujących, módl się za nami.
Święty Dionizy, światłości uczonych, módl się za nami.
Święty Cyriaku, postrachu duchów piekielnych, módl się za nami.
Święty Achacy, wielki czcicielu krzyża Chrystusowego, módl się za nami.
Święty Eustachy, wzorze chrześcijańskiej cierpliwości, módl się za nami.
Święty Idzi, patronie pustelników, módl się za nami.
Święta Małgorzato, pogromicielko szatana, módl się za nami.
Święta Barbaro, patronko konających, módl się za nami.
Święta Katarzyno, patronko chrześcijańskiej nauki, módl się za nami.
Wszyscy Święci i Wybrani Pańscy, módlcie się za nami.
Bądź nam miłościw, przepuść nam, Panie.
Bądź nam miłościw, wysłuchaj nas, Panie.
Od wszelkiego złego, wybaw nas, Panie.
Od grzechu każdego, wybaw nas, Panie.
Od gniewu Twego, wybaw nas, Panie.
Od powietrza, głodu, ognia i wojny, wybaw nas, Panie.
Od piorunów i gwałtownej niepogody, wybaw nas, Panie.
Od nagłej a niespodziewanej śmierci, wybaw nas, Panie.
Od potępienia wiekuistego, wybaw nas, Panie.
Przez świętą Tajemnicę Wcielenia Twego, wybaw nas, Panie.
Przez zasługi Najświętszej Panny, wybaw nas, Panie.
Przez zasługi i mękę Czternastu Świętych Wspomożycieli, wybaw nas, Panie.
W dzień sądu Twego, wybaw nas, Panie.
My grzeszni Ciebie prosimy, wysłuchaj nas.
Abyś nam grzechy nasze przepuścić raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś nas do prawdziwej pokuty doprowadzić raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś nas za przyczyną Czternastu Świętych Wspomożycieli we wszelakich potrzebach wysłuchać raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś za przyczyną św. Jerzego wiarę naszą pomnożyć raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś za przyczyną św. Błażeja naszą nadzieję umocnić raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś za przyczyną św. Erazma miłość Boga w nas zapalić raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś za przyczyną św. Pantaleona w serca nasze miłość ku bliźnim wlać raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś za przyczyną św. Wita duszę naszą szatą godową łaski poświęcającej przyozdobić raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś za przyczyną św. Krzysztofa od grzechu wszelkiego ochronić raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś nam za przyczyną św. Dionizego pokój sumienia dać raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyśmy za przyczyną św. Cyriaka wolę Twoją Przenajświętszą chętnie wypełniali, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś nam za przyczyną św. Achacego śmierć szczęśliwą dać raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś nam za przyczyną św. Eustachego świętej cnoty cierpliwości udzielić raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś nam za przyczyną św. Idziego w dzień Sądu Ostatecznego miłosiernym być raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś nas za przyczyną św. Małgorzaty Dziewicy i męczennicy od ognia piekielnego zachować raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś nam za przyczyną św. Barbary, Dziewicy i męczennicy, łaski św. Sakramentu przed śmiercią udzielić raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Abyś nam za przyczyną św. Katarzyny, Dziewicy i męczennicy, utrapienia osładzać i do radości niebieskich dopuścić raczył, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Jezu Synu Boga żywego, prosimy Cię, wybaw nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas,
Kyrie eleison, Chryste eleison, Kyrie eleison.
Ojcze nasz…
Zdrowaś Maryjo…
K. Święci Wspomożyciele, módlcie się za nami;
W. A wołanie nasze, niechaj będzie wysłuchane.
Módlmy się:
Pomocy męczenników i Korono Wszystkich Świętych, Panie Jezu Chryste,
któryś Czternastu Świętych Wspomożycieli tak cudownie w ich mękach wzmocnił i koroną chwały w niebie ozdobić raczył, prosimy Cię przez Mękę i śmierć Twoją,
daj nam łaskawie, abyśmy przez krzyż i utrapienia tu na ziemi w ślady Czternastu Świętych Wspomożycieli wstąpić i po dokończeniu tego przemijającego żywota z nimi w niebie ukoronowani być mogli;
który żyjesz i królujesz z Bogiem Ojcem i Duchem Świętym równy Bóg na wieki wieków. Amen.
Historia litanii do czternastu świętych wspomożycieli
Kult Czternastu Świętych Wspomożycieli, a wraz z nim modlitwy litanijne, narodził się w XIV wieku na terenie Niemiec, w czasie panowania Czarnej Śmierci (dżumy). W obliczu tragicznej epidemii, która dziesiątkowała ludność Europy, wierni zaczęli zwracać się o pomoc do grupy świętych, których wstawiennictwo uznawano za szczególnie skuteczne w sprawach beznadziejnych i chorobach.
Początkowo kult ten koncentrował się w Nadrenii, a jego kluczowym momentem było wydarzenie z 1445 roku, kiedy to pasterzowi Hermannowi Leichtowi w pobliżu klasztoru Langheim objawiło się Dzieciątko Jezus w otoczeniu czternastu świętych. Na miejscu tym powstała słynna Bazylika Czternastu Świętych Wspomożycieli (Vierzehnheiligen).
Litania ta zyskała aprobatę Kościoła, a papież Mikołaj V oficjalnie zatwierdził kult Wspomożycieli, co przyczyniło się do rozpowszechnienia modlitwy na całą Europę, w tym Polskę (szczególnie na Śląsku). W skład tej grupy wchodzą męczennicy z pierwszych wieków chrześcijaństwa (z wyjątkiem św. Idziego), tacy jak św. Jerzy, św. Błażej, św. Krzysztof czy św. Barbara. Każdemu z nich tradycja przypisuje opiekę nad inną sferą ludzkiego życia i zdrowia, a litania łączy ich imiona w potężnym akcie błagalnym.
Duchowy wymiar litanii
Litania do czternastu świętych wspomożycieli ma wymiar zbiorowego wstawiennictwa. Wierni wierzą, że chociaż każdy ze świętych ma swoją „specjalizację”, to jako grupa stanowią oni potężny mur obronny przeciwko złu i nieszczęściom. Modlitwa ta opiera się na głębokim zaufaniu w Opatrzność Bożą, która działa przez swoich wybranych sług. Odmawianie tej litanii jest aktem pokory, w którym człowiek uznaje swoją bezradność wobec potęgi żywiołów czy chorób i prosi o nadprzyrodzoną interwencję.
Wymiar duchowy tej modlitwy koncentruje się nie tylko na uzdrowieniu ciała, ale przede wszystkim na ochronie przed nagłą i niespodziewaną śmiercią (bez sakramentów), co w średniowieczu, jak i dziś, stanowi jedną z największych obaw osób wierzących. Litania przypomina o cnocie męstwa, gdyż większość przyzywanych świętych to męczennicy, którzy oddali życie za wiarę. Modlitwa ta uczy zatem wytrwałości w cierpieniu i zaufania Bogu nawet w najtrudniejszych okolicznościach życiowych.
Kiedy i w jakich okazjach odmawiać?
Litanię do czternastu świętych wspomożycieli odmawia się tradycyjnie w sytuacjach skrajnego zagrożenia zdrowia i życia, szczególnie podczas epidemii, pandemii oraz klęsk żywiołowych. Jest to modlitwa polecana osobom przewlekle chorym oraz tym, którzy czekają na trudne operacje. Ze względu na patronaty poszczególnych świętych, litania jest pomocna w konkretnych dolegliwościach: bólu gardła (św. Błażej), bólach głowy (św. Dionizy), chorobach żołądka (św. Erazm) czy problemach psychicznych (św. Wit).
Wierni sięgają po tę modlitwę również w trudnych sprawach życiowych, takich jak procesy sądowe, problemy rodzinne czy wątpliwości w wierze. Jest ona także odmawiana w intencji bezpiecznej podróży (za wstawiennictwem św. Krzysztofa) oraz ochrony dobytku przed ogniem i piorunami (za wstawiennictwem św. Floriana lub św. Barbary). Liturgiczne wspomnienie Czternastu Świętych Wspomożycieli w niektórych kalendarzach lokalnych przypada na 8 sierpnia, co jest doskonałą okazją do odmówienia tej litanii, jednak ze względu na jej charakter ratunkowy, można i należy po nią sięgać w każdym momencie trwogi i potrzeby.