W obliczu gwałtownych zjawisk atmosferycznych, które od zawsze budziły w człowieku trwogę, ratunkiem staje się ufna modlitwa. Poniższa litania podczas burzy i grzmotów stanowi tradycyjne błaganie o ochronę przed piorunami, wichurą i nagłą śmiercią. Ten duchowy akt powierzenia się Opatrzności pozwala uciszyć lęk i prosić o bezpieczeństwo dla rodziny oraz domostwa w czasie nawałnicy.
Tekst litania podczas burzy i grzmotów
Kyrie elejson, Chryste elejson, Kyrie elejson.
Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas.
Ojcze z nieba Boże − zmiłuj się nad nami.
Synu, Odkupicielu świata Boże − zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty Boże − zmiłuj się nad nami.
Święta Trójco, Jedyny Boże − zmiłuj się nad nami.
Święta Maryjo, Matko Boża − módl się za nami.
Wszyscy święci Aniołowie i Archaniołowie − módlcie się za nami.
Wszyscy święci Cherubinowie i Serafinowie − módlcie się za nami.
Wszyscy święci Patriarchowie i Prorocy − módlcie się za nami.
Wszyscy święci Apostołowie i Ewangeliści − módlcie się za nami.
Wszyscy święci męczennicy i wyznawcy − módlcie się za nami.
Wszyscy święci biskupi i doktorowie − módlcie się za nami.
Wszyscy święci kapłani i lewici − módlcie się za nami.
Wszyscy święci zakonnicy i pokutnicy − módlcie się za nami.
Wszyscy święci pielgrzymi i pustelnicy − módlcie się za nami.
Wszystkie święte Panny i męczennice − módlcie się za nami.
Wszystkie święte Wdowy i Małżonkowie − módlcie się za nami.
Wszyscy święci Niewinni Młodziankowie − módlcie się za nami.
Wszyscy Święci i Wybrani Boscy − módlcie się za nami.
Bądź nam miłościw − przepuść nam, Panie!
Bądź nam miłościw − wysłuchaj nas, Panie!
Od wszelkiego złego − wybaw nas, Panie!
Od grzechu każdego − wybaw nas, Panie!
Od wszelkiego niebezpieczeństwa − wybaw nas, Panie!
Od przestrachu − wybaw nas, Panie!
Od każdej szkody − wybaw nas, Panie!
Od gniewu Twego − wybaw nas, Panie!
Od teraźniejszej burzy − wybaw nas, Panie!
Od szkodzącej ulewy − wybaw nas, Panie!
Od szkodliwego gradu − wybaw nas, Panie!
Od groźnych wichrów − wybaw nas, Panie!
Od licznych błyskawic − wybaw nas, Panie!
Od ogłuszającego grzmotu − wybaw nas, Panie!
Od uderzenia pioruna − wybaw nas, Panie!
Od pożaru − wybaw nas, Panie!
Od porażenia piorunem − wybaw nas, Panie!
Od nagłej i niespodziewanej śmierci − wybaw nas, Panie!
Przez Twoją nieskończoną dobroć − wybaw nas!
Przez miłosierdzie Twoje − wybaw nas!
Przez łagodność Twoją − wybaw nas!
Przez litość Twoją − wybaw nas!
Przez wszechmoc Twoją − wybaw nas!
Przez sprawiedliwość Twoją − wybaw nas!
Przez moc, z którą otworzyłeś obłoki − wybaw nas!
Przez władzę, którą masz nad wszelkim stworzeniem − wybaw nas!
Przez potęgę, z którą rozkazywałeś burzy i wichrom − wybaw nas!
Przez Twoje zwycięstwo nad szatanem − wybaw nas!
Przez chwałę, w której wstąpiłeś na obłokach do nieba − wybaw nas!
Przez majestat, w którym w Dniem Sądu przyjdziesz z nieba w obłokach − wybaw nas!
Przez przyczynę Twojej Matki − wysłuchaj nas, Panie!
Przez moc Twoich Apostołów − wysłuchaj nas, Panie!
Przez potęgę Twoich Ewangelistów − wysłuchaj nas, Panie!
Przez cierpienia Twoich męczenników − wysłuchaj nas, Panie!
Przez życie Twoich wyznawców − wysłuchaj nas, Panie!
Przez zasługi wszystkich Twoich Świętych − wysłuchaj nas, Panie!
W Dzień Twego Sądu − my, grzeszni, Ciebie prosimy − wysłuchaj nas, Panie!
Abyś nam grzechy odpuścił − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś karanie od nas oddalić raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś się nam miłosiernym okazał − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś nam łaskę Twoją wyświadczyć raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś nas zachować raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś nas strzec raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś nas ocalić raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś nas od wszelkiego niebezpieczeństwa obronić raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś nas od tej burzy i piorunów uwolnić raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś te chmury rozpędzić raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś te potężne wichry uśmierzyć raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś wszystkim podróżującym raczył stać się Opiekunem − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś nasze pola, łąki, mieszkania i całą majętność w całości zachować raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś nas od nagłej śmierci zachować raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś sprawiedliwy gniew Twój powstrzymać raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Abyś nas wysłuchać raczył − Ciebie prosimy, wysłuchaj nas!
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata − przepuść nam, Panie!
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata − wysłuchaj nas, Panie!
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata − zmiłuj się nad nami!
Modlitwa zakończeniowa: Wszechmogący Boże, wszystkie siły przyrody są Tobie posłuszne, pokornie Cię błagamy, uśmierz gwałtowne nawałnice i spraw, aby nasza trwoga zmieniła się w radosne dziękczynienie. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Historia litanii błagalnych i Suplikacji
Modlitwy odmawiane w czasie gwałtownych zjawisk atmosferycznych mają w Kościele katolickim i polskiej tradycji ludowej bardzo długą historię. Choć nie istnieje jeden, sztywno ustalony tekst liturgiczny o nazwie „Litania podczas burzy”, to funkcję tę od wieków pełniły Suplikacje (tzw. „Święty Boże”) oraz Litania do Wszystkich Świętych.
Geneza tych modlitw sięga wczesnego średniowiecza, kiedy to hymn Trisagion („Święty Boże, Święty Mocny…”) przywędrował do Europy z liturgii wschodniej. W Polsce zyskał on szczególną popularność w chwilach zagrożenia, stając się nieodłącznym elementem prośby o ocalenie przed żywiołami. W dawnych wiekach, gdy pioruny stanowiły śmiertelne zagrożenie dla drewnianej zabudowy wsi i miast, odmawianie litanii łączono z biciem w dzwony kościelne (tzw. dzwonienie „na chmury” lub „na trwogę”), co miało fizycznie i duchowo „rozpędzać” nawałnicę.
Tradycyjnie modlitwy te wiążą się również z kultem św. Barbary (patronki chroniącej od nagłej śmierci i piorunów) oraz św. Floriana (chroniącego od ognia). W XIX-wiecznych modlitewnikach (kantyczkach) często pojawiały się także rymowane, ludowe wersje litanii, które miały charakter „zaklęcia” rzeczywistości poprzez wiarę.
Duchowy wymiar litanii
Odmawianie litanii w czasie burzy ma dwojaki wymiar: psychologiczny i teologiczny. W wymiarze duchowym jest to akt uznania małości człowieka wobec potęgi natury i całkowitego powierzenia się Opatrzności Bożej. Grzmoty i błyskawice w tradycji biblijnej często symbolizowały głos Boga (teofanię), co budziło „bojaźń Bożą”.
Modlitwa w tym czasie ma na celu uproszczenie miłosierdzia i ochrony przed skutkami żywiołu, takimi jak pożary, zniszczenia plonów czy śmierć. Kluczowym elementem jest tutaj słowo „wybaw”, które w litaniach i suplikacjach powtarza się wielokrotnie (np. „Od powietrza, głodu, ognia i wojny…”).
Dla osób wierzących wspólna modlitwa podczas nawałnicy pełni również funkcję uspokajającą – pozwala opanować lęk i buduje poczucie wspólnoty rodzinnej w obliczu zagrożenia. Jest to moment przejścia od panicznego strachu do ufności, że nad żywiołem czuwa Siła Wyższa.
Kiedy i w jakich okazjach odmawiać?
Zgodnie z tradycją, po litanię lub Suplikacje sięga się w momencie bezpośredniego zagrożenia zjawiskami atmosferycznymi. Nie jest to modlitwa codzienna, lecz interwencyjna.
Należy ją odmawiać:
- W momencie nadciągania ciemnych chmur i pierwszych odgłosów grzmotów.
- Podczas trwania gwałtownej burzy, nawałnicy lub gradobicia.
- W trakcie zapalania gromnicy – poświęconej świecy, którą stawia się w oknie, by jej światło (symbolizujące Chrystusa i opiekę Matki Bożej Gromnicznej) chroniło domostwo.
Praktyka ta jest wciąż żywa w wielu polskich domach, szczególnie na wsiach. Zaleca się, aby w czasie największego nasilenia burzy domownicy zgromadzili się w jednym miejscu i wspólnie odmawiali tekst modlitwy, co podkreśla wspólnotowy charakter prośby o bezpieczeństwo.