Modlitwa za dusze w czyśćcu cierpiące to gest miłości wobec tych, którzy wciąż czekają na pełnię światła. Od słów św. Gertrudy, przez psalmy i różaniec, aż po proste akty strzeliste – każda z tych modlitw niesie nadzieję i ukojenie. Wystarczy chwila skupienia, by włączyć się w duchowe wsparcie dla zmarłych.
Modlitwa św. Gertrudy Wielkiej uwalniająca 1000 dusz
W pobożności ludowej znana jest modlitwa przypisywana objawieniom św. Gertrudy Wielkiej, rozpowszechniona jako prośba „za dusze w czyśćcu cierpiące”. Często towarzyszy jej obietnica uwolnienia „1000 dusz”, jednak warto pamiętać o podstawowej zasadzie: modlitwa nie jest zaklęciem i nie działa mechanicznie – o udzielaniu łask rozstrzyga Bóg.
Ojcze Przedwieczny, ofiaruję Ci Najdroższą Krew Boskiego Syna Twego, Pana naszego Jezusa Chrystusa w połączeniu ze wszystkimi Mszami Świętymi dzisiaj na całym świecie odprawianymi, za dusze w Czyśćcu cierpiące, za umierających, za grzeszników na świecie, za grzeszników w Kościele powszechnym, za grzeszników w mojej rodzinie, a także w moim domu. Amen.
Psalm 130 (De Profundis) – Z głębokości wołam do Ciebie
Psalm 130 (łac. De Profundis) należy do najczęściej wykorzystywanych modlitw biblijnych za zmarłych – bywa odmawiany m.in. w liturgii i nabożeństwach za wiernych zmarłych.
Pieśń stopniów.
Z głębokości wołam do ciebie, o Panie!
Panie: wysłuchay głos móy; nakłoń uszu twych do głosu proźb moich.
Panie! będzieszli nieprawości upatrował, Panie! któż się zostoi?
Aleć u ciebie iest odpuszczenie, aby się ciebie bano.
Oczekiwam na Pana; oczekiwa dusza moia, i ieszcze oczekiwa na słowo iego.
Dusza moia oczekiwa Pana, pilniéy niż straż świtania, która strzeże aż do poranku.
Oczekiwayże, Izraelu! na Pana; albowiem u Pana iest miłosierdzie, a obfite u niego odkupienie.
Onci sam odkupi Izraela od wszystkich nieprawości iego.
Różaniec za zmarłych z rozważaniami
Różaniec w intencji zmarłych odmawia się tak jak zwykle, z tą różnicą, że intencja jest wyraźnie ofiarowana za konkretną osobę (np. przed pogrzebem) albo za „dusze czyśćcowe”. W praktyce duszpasterskiej często wybiera się tajemnice bolesne, bo prowadzą przez mękę Chrystusa, a czasem także tajemnice chwalebne, bo przypominają o zmartwychwstaniu i nadziei życia wiecznego.
W wielu wspólnotach po każdej dziesiątce dodaje się modlitwę „Wieczny odpoczynek…” (czasem zamiast „Chwała Ojcu”, a czasem po „Chwała Ojcu” jako dopowiedzenie). Najważniejsze jest zachowanie modlitewnego rytmu i skupienie na prośbie o miłosierdzie – bez traktowania formuł „na liczbę”.
Pomocne bywa krótkie, proste rozważanie przed dziesiątką, np.: przy tajemnicy Ukrzyżowania można prosić o przebaczenie grzechów zmarłego, a przy Zmartwychwstaniu – o dar nieba i pełnię pokoju.
Odmawianie dziesiątki różańca za zmarłych:
- Wykonać znak krzyża i w ciszy wzbudzić intencję (za konkretnego zmarłego lub za dusze w czyśćcu cierpiące).
- Odmówić „Ojcze nasz”.
- Odmówić 10 razy „Zdrowaś Maryjo” (z dopowiedzeniem w sercu intencji).
- Odmówić „Chwała Ojcu” (jeśli pozostaje w odmawianiu) lub przejść od razu do modlitwy za zmarłych – zależnie od przyjętego zwyczaju.
- Odmówić „Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie, a światłość wiekuista niechaj im świeci. Niech odpoczywają w pokoju wiecznym. Amen.”
- (Opcjonalnie) Odmówić modlitwę fatimską „O mój Jezu…” – jeśli jest praktykowana w danym odmawianiu różańca.
Koronka za zmarłych
W niektórych modlitewnikach i praktyce parafialnej spotyka się „Koronkę za zmarłych” odmawianą na paciorkach różańca, inną niż Koronka do Miłosierdzia Bożego (choć i ta bywa ofiarowana za zmarłych). Jej rytm jest prosty: na początku akty wiary–nadziei–miłości, potem krótkie wezwanie na dziesiątkach.
Poniżej podany jest schemat (zachowana jest forma używana w źródłach parafialnych i modlitewnych).
- Na początku: W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen.
- Na 3 początkowych paciorkach: Boże mój, wierzę w Ciebie, boś jest prawdą nieomylną. Mam nadzieję w Tobie, boś jest nieskończenie dobry. Kocham Cię, Panie, boś jest godzien nieskończonej miłości.
- Na 10 małych paciorkach (10 razy): Słodkie Serce Maryi, bądź moim zbawieniem.
- Na zakończenie: Boże mój, przez Najsłodsze Serce Maryi ofiaruję Ci tę modlitwę i proszę, abyś ją przyjął za dusze w czyśćcu cierpiące. Amen.
Akt strzelisty za dusze w czyśćcu
Te krótkie wezwania można powtarzać wielokrotnie w ciągu dnia (np. w drodze, w pracy, w chwilach pamięci o zmarłych), ofiarowując je za jedną osobę lub za wszystkich wiernych zmarłych.
Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie, a światłość wiekuista niechaj im świeci. Niech odpoczywają w pokoju wiecznym. Amen.
Dobry Jezu, a nasz Panie, daj im wieczne spoczywanie.
Światłość wieczna niech im świeci.
Panie, okaż im swoje miłosierdzie.
Jezu, dawco życia wiecznego, przyjmij zmarłych do swojej chwały.
Modlitwa za zmarłych rodziców
W tradycji modlitewnej często pojawia się prosta, bardzo „konkretna” prośba za rodziców: o przebaczenie grzechów i dopuszczenie do światłości wiecznej. Tę modlitwę łatwo włączyć po różańcu, po Mszy św. albo w rocznicę śmierci.
Boże, któryś nam przykazał czcić ojca i matkę, zmiłuj się łaskawie nad duszami ojca i matki mojej i odpuść im grzechy, a mnie też dozwól ich oglądać w radościach wiekuistej światłości. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.
Modlitwa do Matki Bożej za dusze czyśćcowe
W wielu modlitewnikach Maryja jest wzywana jako Ta, która wstawia się za cierpiącymi i niesie pociechę. Taka modlitwa może być odmawiana samodzielnie albo jako dopełnienie różańca czy psalmu.
O Niepokalana Maryjo, Matko Miłosierdzia, która widziałaś święte Ciało ukochanego Syna Twojego wiszące na krzyżu, patrzyłaś na ziemię przesiąkniętą Jego Krwią i byłaś obecna przy Jego okrutnej śmierci. Polecam Ci dusze cierpiące w czyśćcu i błagam: racz wejrzeć na nie okiem swego miłosierdzia i wyjednaj im wybawienie z mąk. Amen.
Litania za zmarłych
Kyrie eleison, Chryste eleison, Kyrie eleison.
Chryste usłysz nas.
Chryste wysłuchaj nas.
Ojcze z nieba, Boże, zmiłuj się nad duszami zmarłych.
Synu, Odkupicielu świata, Boże,
Duchu Święty, Boże,
Święta Trójco, jedyny Boże,
Święta Maryjo, módl się za dusze zmarłych.
Święta Boża Rodzicielko,
Święta Panno nad pannami,
Święci aniołowie i archaniołowie, módlcie się za dusze zmarłych.
Święci patriarchowie i prorocy,
Święci apostołowie i ewangeliści,
Święci uczniowie Pańscy,
Święci męczennicy i męczenniczki,
Święci biskupi i wyznawcy,
Święci doktorzy Kościoła,
Święci kapłani i lewici,
Święci zakonnicy i pustelnicy,
Święte panny i wdowy,
Wszyscy święci i święte Boże, przyczyńcie się za nimi.
Bądź im miłościw, przepuść im, Panie.
Od zła wszelkiego, wybaw je, Panie.
Od gniewu Twego,
Od mocy szatańskiej,
Od mąk czyśćcowych,
Przez narodzenie Twoje,
Przez krzyż i mękę Twoją,
Przez śmierć i pogrzeb Twój,
Przez chwalebne zmartwychwstanie Twoje,
Przez cudowne wniebowstąpienie Twoje,
Przez łaskę Ducha Świętego, Pocieszyciela,
My grzeszni, za cierpiącymi duszami, prosimy Cię, Panie.
Za duszami biskupów, kapłanów i duchownych wszelkich stanów,
Za duszami królów, książąt i wszelkiej zwierzchności na świecie,
Za duszami rodziców, braci, sióstr, krewnych i powinowatych naszych,
Za duszami tych, którzy nam dobrze czynili względem duszy i ciała,
Za duszami tych, których kochaliśmy szczególnie,
Za duszami tych, którzy nam albo my im tu na świecie nieprzyjaźni byli,
Za duszami tych, którzy z naszej przyczyny lub zgorszenia męki czyśćcowe cierpią,
Za duszami tych, którzy niespodzianie zeszli z tego świata,
Za duszami tych, którzy zmarli bez sakramentów świętych,
Za duszami tych, którzy w tym domu i w tej parafii umarli,
Za duszami tych, których ciała w tym kościele (albo: na tym cmentarzu) leżą,
Za duszami tych, których ciała nie miały chrześcijańskiego pogrzebu,
Za duszami dobrodziejów tego kościoła i innych miejsc świętych,
Za duszami tych, którzy się za umarłych pobożnie modlili,
Za duszami, które najdłużej lub najciężej cierpią,
Za duszami, które od krewnych i przyjaciół nie mają ratunku,
Za duszami, za które najbardziej jesteśmy obowiązani się modlić,
Za duszami, przez których wybawienie mamy mieć od nich podobną pomoc,
Za duszami, których wybawienia gorąco pragnie Najświętsze Serce Niepokalanej Maryi Panny,
Za duszami, dla których nasze prośby są najbardziej potrzebne,
Abyś wszystkich zmarłych do wiekuistego odpoczynku doprowadzić raczył, prosimy Cię, Panie!
Abyś wszystkich żyjących do nabożeństwa za dusze zmarłych pobudzić raczył,
Abyś wspomnienia za dusze zmarłych we mszy św. od wszystkich kapłanów łaskawie przyjmować raczył,
Abyś świętych Aniołów Twoich na pociechę cierpiących dusz i na ich wyprowadzenie z czyśćca posyłać raczył,
Abyś niegodne prośby nasze miłościwie przyjąć raczył,
Synu Boży, a Boże miłosierdzia, wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść im, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad duszami zmarłych, Panie.
Chryste, usłysz nas.
Chryste, wysłuchaj nas.
Kyrie eleison.
Chryste eleison. Kyrie eleison.
Ojcze nasz.
K. Od bram piekielnych.
W. Wybaw, Panie, ich dusze.
K. Panie, wysłuchaj modlitwy nasze.
W. A wołanie nasze niech do Ciebie przyjdzie.
Módlmy się:
Boże, Ty raczyłeś nam zostawić znaki Twej Męki na świętym całunie, którym zostało owinięte przez Józefa z Arymatei Twoje Ciało Przenajświętsze zdjęte z krzyża, spraw łaskawie, abyśmy przez śmierć i pogrzeb Twój zostali doprowadzeni do chwalebnego zmartwychwstania. Który żyjesz i królujesz z Bogiem Ojcem w jedności Ducha Świętego, Bóg przez wszystkie wieki wieków.
Amen.